MOXO testi

MOXO testi nasıl yapılır?

Çocuğunuz sessiz bir odada bilgisayar ekranının karşısına oturur. Testin başında ona hangi resmin “hedef” olduğu gösterilir. Test boyunca ekranda farklı resimler sırayla belirir; çocuk yalnızca hedef resim çıktığında bir tuşa basmalı, diğer resimlerde ise beklemelidir. Görevin belli anlarında ekranın köşelerinde oynayan figürler ortaya çıkar, araya gürültüler karışır. Bu dikkat dağıtıcılar, sınıfta ya da evde karşılaşılan gürültüleri ve hareketleri taklit eder. Çocuklara yönelik biçimi yirmi dakikayı pek geçmez. Çocuğunuz test sırasında yalnız kalabilir; ebeveynin odada bulunması çoğu zaman önerilmez, çünkü çocuğun dikkatini dağıtabilir.

Test neyi ölçer?

MOXO, çocuğun dikkatiyle ilgili dört farklı yönü ölçer:

Çocuğunuzun puanları, kendi yaşındaki ve cinsiyetindeki çocuklardan elde edilmiş kaynak verilerle kıyaslanır. Ayrıca çocuğunuzun görsel mi, işitsel mi yoksa her iki tür dikkat dağıtıcıdan mı daha çok etkilendiği de raporda belirtilir.

Çocuğumu nasıl hazırlamalıyım?

• Test sabahı dinlenmiş ve tok olmasına özen gösterin.
• Test öncesinde uzun süre ekran başında kalmamasına dikkat edin.
• Gözlük kullanıyorsa yanında olsun.
• Ona testin bir bilgisayar oyununa benzediğini, not verilmeyeceğini anlatın.
• Testten önce tuvalet ihtiyacını gidermesini hatırlatın; test sırasında ara verilmez.

Test günü ilaç verilmeli mi?

Bu, testin amacına bağlıdır. İlk değerlendirmede, dikkat düzeyinin doğal hâlini görmek için test genellikle ilaçsız yapılır. Tedavi takibinde ise ilacın etkisini görmek amacıyla ilaç alındıktan sonra uygulanabilir. Bazı durumlarda her iki koşulda da test yapılarak karşılaştırma yapılır. Çocuğunuz dikkat eksikliği için ilaç kullanıyorsa, test günü ilacı verip vermeyeceğinizi mutlaka önceden psikiyatristinize sorun.

Sonuçlar nasıl okunur?

MOXO raporu, her ölçülen yön için çocuğunuzun yaşıtlarına göre nerede durduğunu gösterir. Ancak bu sonuçlar tek başına bir tanı anlamına gelmez. Psikiyatrist raporu şu bilgilerle birlikte yorumlar: çocuğunuzun bebeklikten bugüne öyküsü, anne-baba ve öğretmenin doldurduğu ölçekler, okul başarısı ve karneler, çocukla yapılan görüşme ve gerekirse diğer testler. Raporun en yararlı yanlarından biri, çocuğunuzun güçlü ve zorlandığı alanları ayrıntılı olarak göstermesidir; bu bilgi okulda ve evde yapılacak düzenlemelere yön verir.

Sonuç normal çıkarsa dikkat eksikliği yok mu demektir?

Her zaman değil. Dikkat güçlüğü yaşayan pek çok çocuk, özellikle yeni ve ilgi çekici bir görevde, kısa bir testte oldukça iyi performans gösterebilir. Onların zorlandığı alan, uzun, sıkıcı ve kendi başlarına sürdürmeleri gereken işlerdir. Bu nedenle test sonucu normal olsa bile, öykü ve gözlemler dikkat eksikliğini güçlü biçimde düşündürüyorsa psikiyatrist tanı koyabilir. Tersine, test sonucu düşük çıksa bile bunun nedeni yorgunluk, kaygı ya da o günkü isteksizlik olabilir. Bu yüzden MOXO, bütün resmin yalnızca bir parçasıdır. Ayrıntılı bilgi için DEHB sayfamıza bakabilirsiniz.

Tedavi takibinde nasıl kullanılır?

Dikkat eksikliği için tedavi başlandıktan sonra MOXO belirli aralıklarla tekrarlanabilir. İlaca başlamış bir çocukta testin bir süre sonra yinelenmesi, ilk sonuçla yeni sonuç arasındaki farkı rakamlarla ortaya koyar. Psikiyatrist bu farkı evden ve okuldan gelen izlenimlerle yan yana koyarak dozun yeterli olup olmadığına karar verir. Ayrıntılar için ilaç tedavisi sayfamıza bakabilirsiniz.

Sonuçlar okulda nasıl kullanılabilir?

Rapordaki bilgiler, ailenin onayıyla öğretmenle paylaşıldığında sınıf içi düzenlemelerin planlanmasına yardım eder. Seslerle kolayca bölünen bir öğrenci için sınavlarını gürültüsüz bir sınıfta yapmak, hareketli görüntülerle dağılan bir öğrenci için ise koridoru ve bahçeyi görmeyeceği bir yere oturmak işe yarayabilir. Zamanlama alanında güçlük yaşayan bir çocuk için ise yönergelerin daha yavaş ve tek tek verilmesi işe yarar.

Test sırasında çocuğum sıkılırsa ne olur?

MOXO'nun bir amacı da tam olarak bunu görmektir: Görev uzadıkça ve tekrarlandıkça çocuğun dikkatinin nasıl değiştiği. Pek çok çocuk testin ilk dakikalarında oldukça iyi bir performans gösterir; ilerleyen dakikalarda ise hata sayısı artabilir. Bu düşüş, raporda dikkatin zaman içindeki seyri olarak yer alır ve çocuğun uzun süreli işlerde nasıl zorlandığını anlamaya yardım eder. Bu nedenle çocuğun sıkılması testin yanlış sonuç verdiği anlamına gelmez; tersine, değerli bir bilgi sağlar.

Raporda hangi bilgiler yer alır?

Raporda her ölçülen alan için çocuğun puanı ve bu puanın yaşıtlarına göre nerede durduğu yer alır. Ayrıca testin farklı bölümlerindeki performans karşılaştırılır: dikkat dağıtıcıların olmadığı bölümler, yalnızca görsel ya da yalnızca işitsel dikkat dağıtıcıların olduğu bölümler ve ikisinin birlikte olduğu bölümler. Bu karşılaştırma, çocuğun hangi koşullarda daha verimli çalıştığını gösterir. Psikiyatrist raporu sizinle birlikte okuyarak her bölümün ne anlama geldiğini açıklar.

Ergenlerde test neden önemlidir?

Ergenlik döneminde dikkat güçlükleri çoğu zaman hareketlilikten çok dalgınlık, erteleme ve zaman yönetimi sorunları olarak görülür. Bazı gençler ilk kez lise yıllarında, artan ders yüküyle birlikte zorlanmaya başlar. MOXO, bu gençlerde dikkat profilini ortaya koyarak hem tanı sürecine hem de gencin kendi çalışma düzenini kurmasına katkı sağlar. Gencin sonuçları kendisinin de anlaması, tedavi kararlarına katılımını artırır.

Testten sonra evde neler yapabilirim?

Raporda öne çıkan alanlara göre evde küçük düzenlemeler yapılabilir. Ödev için sessiz ve sade bir köşe hazırlamak, ekranları ödev saatinde başka bir odada tutmak, ödevleri kısa parçalara bölmek ve her parçanın sonunda kısa bir mola vermek pek çok çocukta işe yarar. Bu konuda ebeveyn danışmanlığı görüşmeleri de planlanabilir.

Test sonucu çocuğumla paylaşılmalı mı?

Okul çağındaki çocuklara ve ergenlere sonuçlar yaşlarına uygun bir dille anlatılabilir. Bir çocuğa “Bazı seslerin ve hareketlerin senin dikkatini daha kolay dağıttığını gördük; ders çalışırken bunları azaltmanın yollarını bulacağız” demek yeterli olabilir. Bu açıklama, çocuğun kendini suçlamasını önler ve önerilere katılımını artırır.

Testten önce çocuğa ne söylemeliyim?

Çocuğa testin bir sınav olmadığını, doğru ya da yanlış cevaplardan oluşmadığını ve kimsenin ona not vermeyeceğini anlatmak kaygısını azaltır. “Ekranda bazı resimler çıkacak, istenen resmi görünce bir tuşa basacaksın” gibi basit bir açıklama yeterlidir. Testi bir ödül ya da ceza ile ilişkilendirmekten kaçının.