Gölbaşı Çocuk Ergen Psikiyatristi: Ailelere Bilgi

Çocuğa nasıl anlatılmalı?

Mümkünse anne ve baba kararı birlikte, sakin bir ortamda ve taşınma gibi somut değişikliklerden önce anlatmalıdır. Açıklama kısa, dürüst ve çocuğun yaşına uygun olmalıdır: "Annen ve baban artık birlikte yaşamamaya karar verdi. Bu, ikimizin arasındaki bir karar. Seni ikimiz de çok seviyoruz ve bu hiç değişmeyecek." Çocuğun aklındaki en önemli sorulara cevap verilmelidir: Nerede yaşayacağım? Okulum değişecek mi? Diğer ebeveynimi ne zaman göreceğim? Ayrıntılı suçlamalardan ve yetişkin sorunlarından söz edilmemelidir.

Yaşa göre tepkiler

Okul öncesi çocuklar değişikliği anlamakta zorlanır; ebeveyne yapışma, gece uyanmaları, altını ıslatma gibi geriye dönüşler görülebilir. Çoğu zaman olanlardan kendilerini sorumlu tutarlar.

Okul çağındaki çocuklar üzüntü, öfke ve anne babanın barışacağına dair umut yaşar; okul başarısı geçici olarak düşebilir, karın ve baş ağrıları başlayabilir.

Ergenler öfkelerini daha açık gösterebilir, bir ebeveyni suçlayabilir, eve daha az zaman ayırıp arkadaşlarına yönelebilir. Bazı ergenler ise yaşlarından büyük sorumluluklar üstlenerek ebeveynlerinden birine destek olmaya çalışır.

Kaçınılması gerekenler

• Çocuğun yanında tartışmak, diğer ebeveyni kötülemek
• Çocuğu haberci ya da casus olarak kullanmak ("Babana söyle…", "Annen kiminle görüşüyor?")
• Çocuktan taraf tutmasını ya da kiminle yaşamak istediğine tek başına karar vermesini beklemek
• Görüşme günlerini ceza ya da pazarlık aracı yapmak
• Yetişkin dertlerini çocukla paylaşıp onu bir dert ortağına dönüştürmek

Ortak ebeveynlik

Ayrı yaşasalar da anne ve babanın çocukla ilgili konularda bir ekip gibi davranması, çocuğun uyumunu en çok kolaylaştıran etkendir. Uyku saati, ödev, ekran ve disiplin gibi temel kuralların iki evde de benzer olması, çocuğun güven duygusunu korur. Görüşme düzeni öngörülebilir olmalı ve son dakika değişikliklerinden kaçınılmalıdır. Ebeveynler arasında iletişim zorsa, yalnız çocukla ilgili konuların yazılı ve kısa biçimde paylaşılması gerilimi azaltır.

Ne zaman uzman desteği gerekir?

Boşanmanın ilk aylarında üzüntü, öfke ve uyum sorunları beklenen tepkilerdir. Ancak şu durumlarda bir çocuk ergen psikiyatristiyle görüşmek önerilir: belirtiler aylar geçmesine rağmen azalmıyorsa, çocuk okula gitmek istemiyor ya da notları belirgin düştüyse, uykusu ve iştahı uzun süre bozuksa, sürekli kendini suçluyorsa, içe kapandıysa, öfke nöbetleri ve kavgalar arttıysa ya da kendine zarar vermekten söz ediyorsa.

Psikiyatrist nasıl destek olur?

Çocuk ergen psikiyatristi çocuğun yaşadıklarını yaşına uygun biçimde ifade edebileceği güvenli bir alan sağlar; küçük çocuklarla oyun, ergenlerle sohbet yoluyla çalışır. Ebeveynlere çocuğun tepkilerini anlamak, ortak kurallar oluşturmak ve çatışmayı çocuktan uzak tutmak konusunda rehberlik eder. Eşlik eden kaygı, depresyon ya da davranış sorunları varsa bunlar için tedavi planlanır. Velayet ve görüşme düzeniyle ilgili süreçlerde ise çocuğun ruhsal durumuna dair değerlendirme yapılabilir; ancak psikiyatristin önceliği her zaman çocuğun iyiliğidir.

Yeni bir partner ya da üvey aile süreci

Boşanmadan sonra ebeveynlerden birinin yeni bir ilişki kurması, çocuk için yeni bir uyum süreci başlatır. Çocuk diğer ebeveynine sadakatsizlik ettiğini düşünebilir, yeni partneri bir tehdit olarak görebilir ya da anne babanın barışma umudunu kaybetmenin üzüntüsünü yaşayabilir. Bu tepkiler olağandır ve zaman alır.

Yeni bir partnerin çocukla tanıştırılmasında acele etmemek, ilişki yeterince oturduktan sonra tanıştırmak ve tanışmayı kısa, rahat ortamlarda yapmak önerilir. Yeni partnerin ilk dönemde disiplin rolünü üstlenmemesi, ebeveynlik sorumluluğunun biyolojik ebeveynde kalması çocuğun uyumunu kolaylaştırır. Üvey kardeşlerin olduğu ailelerde her çocuğun kendine ait alanı ve ebeveyniyle baş başa zamanı korunmalıdır.

Bayramlar ve özel günler nasıl planlanır?

Bayramlar, doğum günleri, karne günü ve okul gösterileri gibi özel günler, ayrı yaşayan ailelerde çocuk için gerginlik kaynağı olabilir. Çocuk iki ebeveyn arasında bölündüğünü hissedebilir ya da birini üzmekten korkabilir. Bu günlerin önceden ve çocuğun yanında tartışılmadan planlanması büyük önem taşır.

Özel günlerin dönüşümlü olarak paylaşılması, okul etkinliklerine her iki ebeveynin de katılabilmesi ve çocuğun diğer ebeveyni için hediye hazırlamasının desteklenmesi çocuğa iki ebeveyninin de onun için birlikte hareket ettiğini gösterir. Plan çocuğa önceden anlatılmalı ve son dakika değişikliklerinden kaçınılmalıdır.

Gölbaşı'nda çocuk ergen psikiyatristine başvuru

Gölbaşı'nda yaşayan aileler boşanma sürecinde çocuklarının uyumu için çocuk ve ergen psikiyatrisi polikliniklerine ya da muayenehanelere başvurabilir. Mümkünse her iki ebeveynin de sürece katılması, çocuk için en yararlı olanıdır.